All about the ArtBag

Het idee om als goed doel producten te verkopen is niet nieuw. Voor de modebewuste vrouw is er de Pink Ribbon Armband (€9,95) of de Hartstichting Bedel (€49,-). Kunstliefhebbers kunnen hun hart ophalen met een Glassculptuur van het Diabetes Fonds (375,-). Op 26 november introduceerde Stichting STOP AIDS NOW!, geheel volgens eigen traditie, de jaarlijkse ArtBag (€5,-). Maar wat gebeurt er eigenlijk met de opbrengsten van deze hippe tassen?

Dit jaar zijn de tassen ontworpen door Dick Bruna, PiP Studio en ontwerpersduo Victor en Rolf. Andere grote namen als Blond Amsterdam en Ruud de Wild gingen hen voor. Maar waarom heeft Stichting STOP AIDS NOW! de ArtBag 10 jaar geleden eigenlijk in het leven geroepen? Woordvoerder Paul Zantkuijl antwoordt: “Om de aidsproblematiek op een andere manier onder de aandacht te brengen en ook om geld te werven voor onze projecten. We zagen een kans om rond Wereld Aids Dag een mooie, handige en niet te dure tas in winkels te verkopen.”

Free publicity
Het doel van de ArtBag is dus duidelijk: fondsenwerving en promotie van de aidsprojecten. Zantkuijl legt uit hoe dit precies bereikt wordt. “Promotie gebeurt via free publicity; het feit dat de tassen een maand lang in de winkels liggen en dat ze al tien jaar lang in het straatbeeld zichtbaar zijn.” Fondsenwerving gebeurt door de verkoop van de tassen. Bovendien is in elke ArtBag een bon te vinden, waarop je kunt aangeven hoeveel je (structureel) wilt doneren aan de stichting. Dat dit een effectieve manier is om geld te werven, bewijzen de cijfers wel. “De verkoop van de tas bracht vorig jaar €275.000 op voor onze projecten in ontwikkelingslanden”, vertelt Zantkuijl. “In de afgelopen jaren zijn er ruim 640.000 tassen verkocht. Dit is goed voor een totale opbrengst van ongeveer 2.7 miljoen euro.”

Belangeloos
De ArtBag levert dan misschien wel veel geld op, maar hoeveel kost de productie eigenlijk? “Niets”, verzekert Zantkuijl. “De productie wordt gefinancierd door de Nationale Postcodeloterij. De kunstenaars werken ook allemaal belangeloos mee, evenals de winkels: zij maken hier dus geen winst op.” Tijdens de promotiecampagne in de Bijenkorf in Amsterdam, waarbij de nieuwe ArtBags werden gelanceerd, droegen BN’ers als Karin Bloemen, Tony Neef en Tommie Christiaan hun steentje bij om de tassen te verkopen. Dit deden zij, volgens Zantkuijl, ook geheel belangeloos. Doordat er geen kosten aan de ArtBag verbonden zijn, kan de gehele opbrengst (€4,20 exclusief BTW) besteed worden aan aidsprojecten.

Welke aidsprojecten dit zijn, kan de stichting niet vertellen. De opbrengst van de tassen is namelijk niet gereserveerd voor één of meerdere projecten. “Dit zou teveel kosten voor de monotoring met zich meebrengen”, legt Zantkuijl uit. “En dat gaat dan weer ten koste van de directe projectuitvoer.” Het blijkt dat de aidsprojecten, die in verband worden gebracht met de ArtBag, slechts voorbeelden zijn. Of u met de aanschaf van een ArtBag dus echt een leven redt (zoals op de site te lezen is), valt dus te betwijfelen. Vooral omdat de opbrengst niet eens naar stichting STOP AIDS NOW! zelf gaat. “De opbrengst van de ArtBag gaat naar onze partners die het besteden aan aan hun aidsprojecten.” Deze partners zijn bijvoorbeeld Aids Fonds, Oxfam Novib, en Cordaid Memisa.

Gouden Tas-actie
Bij de verkoop van ArtBags wordt de liefdadigheid van sommige kopers ook nog beloond, via de Gouden Tas-actie. Door middel van een unieke code, verbonden aan elke ArtBag, worden diverse prijzen verloot: een Philips televisie, een koffiezetapparaat van Nespresso en een fiets. Hier kun je enige vraagtekens bij plaatsen: kan het geld voor prijzen niet beter besteed worden aan de aidsprojecten? Volgens woordvoerder Zantkuijl is deze vraag niet aan de orde. De prijzen worden namelijk gesponsord door de Postcode Loterij, met als doel het werven van deelnemers voor deze loterij en van donateurs voor STOP AIDS NOW! “Het is dus een gezamenlijke promotionele actie. Prijzen maken het aantrekkelijker voor mensen om een tas te kopen.” Toch kiest de stichting er voor de hoofdprijs (een reis naar Johannesburg, om de aidsprojecten met eigen oog te zien) uit eigen zak te betalen. “De mensen die deze reis aanvinken als mogelijke prijs zijn voor ons zeer interessant als mogelijke donateurs. Door voor die reis te kiezen, laten deelnemers aan de Gouden Tas-actie namelijk zien dat ze een meer dan gemiddelde betrokkenheid hebben met ons werk.”