‘Soms moet je iets doen dat groter is dan jezelf ’

De bel gaat. Je kijkt uit het raam en ziet een collectant. Vertwijfeld blijf je even staan, want vanmiddag heb je ook al op straat wat geld aan een goed doel gegeven. Er zijn zoveel goede doelen om uit te kiezen en ze ondersteunen gaat niet van je bescheiden salaris. Maar het geld op je bankrekening is niet je enige bezit: je huis, je auto, dat schilderij in de woonkamer – allemaal erg waardevol. Wat als je er straks niet meer bent, wat wil je dan met dat geld doen?

By David Baron

Je kunt zelf bepalen waar jouw geld hard nodig is. De Campagne Nalaten is een initiatief gesteund door 48 goede doelen. Met deze campagne willen de goede doelen samen laten zien hoeveel het voor hen kan betekenen wanneer je in je testament een deel van je vermogen aan hen nalaat. Campagne manager Dick van Dijl legt uit dat dit mogelijk is voor iedereen, ongeacht de grootte van de bijdrage. “Ongeveer de helft van de mensen die overlijdt, heeft een testament. 10 procent daarvan laat iets na aan een goed doel. Toch is de kennis bij het publiek over dit onderwerp vrij klein.”

Donaties en nalatenschappen zijn in landen als Amerika en Engeland veel ‘normaler’ dan in Nederland. Waar het in Amerika bijna gebruikelijk is om een nieuwe ziekenhuisvleugel te financieren, is het nalaten aan goede doelen in Nederland soms een beladen onderwerp. “Nalatenschappen hebben lang in een soort taboesfeer gezeten. Mensen waren er niet zichtbaar mee bezig.” Volgens Van Dijl waren goede doelen twintig jaar geleden ook niet altijd transparant over hun bezigheden. “Het publieksvertrouwen was lager. Wat doen jullie met mijn geld? Dat willen we laten zien.” Van Dijl vindt dat excellente goede doelen daar in uit moeten blinken. “Ik ben een voorstander van alles opengooien en mensen veel meer service geven. Meer uitleg.” De campagne maakt nalatenschappen niet alleen bespreekbaar, maar laat ook zien hoe deze goed geregeld kunnen worden. Jaarlijks organiseert het bestuur van de campagne de ‘Week van het Testament’, met bijvoorbeeld een gratis informatiegesprek bij een notaris. “Beste notaris, zet die voordeur eens open. Alles rondom testamenten is wel goed geregeld, maar de stap maken naar een notaris wordt ons niet makkelijk gemaakt.”

Twitter
De Campagne Nalaten richt zich op mensen van 60 jaar en ouder. Dat maakt het mediabeleid van de campagne beperkt, want deze doelgroep is via veel media slecht bereikbaar. “Daarom richten we ons vooral op locale radiozenders. Verder adverteren we vooral in huis-aan-huisbladen.” Twee jaar lang is er voor de campagne ook gebruik gemaakt van televisie. Van Dijl zag dat het uiteindelijk te moeilijk was om in de spotjes alle deelnemers en hun projecten afzonderlijk goed te belichten. “Daarom zijn we teruggegaan naar een algemeen radiobericht.”

Maken mensen van 60 plus dan eigenlijk ook gebruik van de website? Niet echt, volgens Van Dijl: “We denken dat we met de website mensen tussen de 40 en 50 bereiken.” Dat betekent dus dat jongeren buiten de boot vallen. “Maar die zijn er ook niet mee bezig. Meestal wordt ongeveer zeven jaar voor iemands overlijden het laatste testament gemaakt.” De campagne maakt daarom geen gebruik van Social Media. “Dat heeft ook te maken met budget. Zoiets als Twitter moet je, als je dat oppakt, heel gericht blijven doen. Omdat we met Twitter onze doelgroep niet bereiken, hebben we dat niet gedaan.” Samen hebben de goede doelen ongeveer 500.000 euro aan de campagne uitgegeven.

Intiem
De Campagne Nalaten is voor de deelnemers vooral een manier om mensen bewust te maken van hun mogelijkheden. Carmen Maurer, verantwoordelijk voor nalatenschappen bij Alzheimer Nederland, benadrukt dat een goed doel in het testament zetten geen nieuw fenomeen is, maar juist een oude traditie: “Tijdens de Middeleeuwen werd er al geld nagelaten aan de plaatselijke kerken.” Op de website van het CBF is precies na te zoeken wat de verschillende doelen ieder jaar aan nalatenschappen ontvangen. “Het is voor ons een significante bron van inkomsten; het is een hele effectieve manier van geven”, zegt Maurer. Jan Boersma laat namens de Maag Lever Darmstichting weten dat nalatenschappen voor hen bijvoorbeeld 10% van het totale inkomen betekenen. “Dus zo’n 600.000 euro van zes miljoen.”

Boersma zag de campagne door de jaren heen groeien. “Ik loop nu zo’n tien jaar mee in deze branche en toen ik begon was het een ander verhaal. Het was toch moeilijker om te praten over de dood. Maar ook na je dood kun je een bijdrage leveren aan iets dat je aan het hart ligt.” Júist een nalatenschap is soms de beste optie. Maurer legt uit dat niet iedereen geld aan een goed doel kan geven, zelfs als ze dit wel willen: een groot deel van de Nederlandse bevolking heeft in het dagelijks leven hun inkomen gewoon hard nodig. “Dan kan na de dood toch een bijdrage geleverd worden aan een goed doel, op het moment dat je het geld zelf niet meer nodig hebt. Ik denk dat het een mooi gebaar is. Een manier om zo ook na je dood de wereld nog wat mooier te maken.”

Het grootste deel van de nalatenschappen gaat naar wetenschappelijk onderzoek, bijvoorbeeld naar nieuwe medicijnen. Hoewel mensen in hun testament zelf kunnen aangeven waar hun geld door een goed doel aan besteed mag worden, ziet Maurer in de praktijk dat de meeste mensen de organisatie vertrouwen in het kiezen van de prioriteit. “Wij kijken dan welk project of welk onderzoek op dat moment het beste gesteund kan worden. Dat is voor ons ook erg fijn. Hier gaan we altijd heel zorgvuldig mee om.” De samenwerking van de goede doelen is volgens Boersma een mooie mix tussen transparantie en de uiteindelijke vraag. “Het is toch iets intiems, een nalatenschap, maar wel heel helder. Soms moet je dingen gewoon doen die groter zijn dan jezelf.”

Geen reacties mogelijk.